De akte van levering: verplicht nummer of notariële show?

Als makelaar zitten wij vaak bij de notaris voor de eigendomsoverdracht van een woning. Heel vaak zelfs. In de meeste gevallen zitten daar blije kopers en ook blije verkopers aan tafel. De notaris controleert de ID’s van de partijen, biedt een kop koffie of thee aan en dan kunnen we beginnen.

Wat er dan gebeurt, is dat de notaris de zogenoemde akte van levering met de partijen doorneemt. Deze akte van levering wordt ook wel het (nieuwe) eigendomsbewijs genoemd.

In deze akte staat in ieder geval wie de kopers en verkopers zijn, om welke woning het gaat, welke onderdelen (zoals een berging of parkeerplaats) worden mee verkocht en welke rechten en plichten er bij de woning horen.

De notaris is wettelijk verplicht om de akte van levering met de aanwezige partijen door te nemen. De notaris mag de akte echter ook beperkt voorlezen en dat is dan ook wat de meeste notarissen doen.

Stiekem is de rol van de notaris ook om dit bijzondere moment voor beide partijen wat extra plechtigheid te geven en toe te werken — met enig tromgeroffel — naar het hoogtepunt: de handtekeningen.

En dat is allemaal prima en goed.

Maar soms heb je ook een notaris die daarin doorslaat. Dat maakte ik letterlijk vorige week mee. Er werd een appartement verkocht en zowel de koper (een man alleen) als de verkoper (ook een man alleen) lieten verbaal én non-verbaal overduidelijk blijken dat ze zo snel mogelijk wilden tekenen en door wilden. Gas erop, gewoon.

De notaris trok zich hier echter niets van aan. Hij stond letterlijk bij elk zinnetje in de leveringsakte stil en gaf er een apart college bij over wat het wel en niet inhield. Dat was totaal niet relevant voor de partijen. Het voelde meer alsof de notaris dacht dat hij les gaf aan eerstejaars rechtenstudenten tijdens een twee uur durend college.

Achteraf heb ik mij hier behoorlijk aan geïrriteerd, en wel om de volgende redenen:

• De afspraken die koper en verkoper hebben gemaakt, zijn al vastgelegd in de koopovereenkomst. Deze afspraken blijven altijd van kracht.
• De akte van levering voert enkel de gemaakte afspraken uit tot de levering en betaling van de woning.
• Een koper of verkoper heeft geen enkele keuze en niets in te brengen bij deze akte van levering. Hij of zij moet tekenen. Doet een partij dat niet, dan wordt deze in gebreke gesteld door de wederpartij, met alle financiële gevolgen van dien.
• Mocht er een fout in de akte van levering staan, dan maakt dat in de praktijk weinig uit. De notaris heeft namelijk het recht van rectificatie en kan de akte te allen tijde, zonder verdere tussenkomst van koper of verkoper, aanpassen.

Ik wil met deze blog het romantische moment niet verpesten, maar lullig gezegd is het doornemen van de akte van levering bij de notaris vaak gewoon een showtje.

Je hoeft er als koper of verkoper niet eens bij te zijn. Je kunt ook een notariële volmacht afgeven, waarna een medewerker van het notariskantoor namens jou tekent. Dat scheelt je weer een poppenkastshow.

En dat showtje mag best leuk en verzorgd worden, op een manier die het voor partijen een extra speciaal moment maakt. Maar een écht goede notaris kijkt ook naar zijn gasten. Die toont aanpassingsvermogen, versnelt en verkort de uitleg waar nodig en leest de lichaamstaal aan tafel. Daarnaast kan een notaris zijn gasten ook gewoon uitnodigen om hem te onderbreken als ze vragen hebben of vinden dat hij te snel (of juist te langzaam) gaat.