Cursus Onderzoeksjournalistiek voor Tros Radar over makelaars

Nou, het heerlijke avondje is gekomen hoor. Sloffen aan, grote kop thee, popcorn en met het hele gezin voor de tv, want om 20.25 begint Tros Radar met hun tweejaarlijkse ‘dieptejournalistiek’ over oneerlijke makelaars.

Nou, ik ben er klaar voor hoor… Spannend!

Wat zouden ze voor spannende verborgen-camerabeelden hebben die het land nu weer zullen shockeren? Even kijken. We zien weer 3 of 4 schimmig in beeld gebrachte en onherkenbaar gemaakte makelaars waar het verborgen-camerateam op de koffie is geweest.

Eens kijken wat er gezegd wordt wat we nog niet wisten. Allereerst valt op dat de makelaars die zijn uitgekozen stuk voor stuk ‘rookies’ lijken te zijn. Ze hebben jonge stemmen, komen slap over en praten alsof ze zo van hun fatbike af zijn gestapt. Ik heb ook sterke twijfels of de heren en dames in beeld hun diplomaatje K-RMT al op zak hebben. Ik denk het eigenlijk niet.

Maar goed. De Alberto Stegeman-wannabe’tjes van Radar zijn zogenaamd op zoek naar een woning en vragen de makelaars hoe hij of zij voor hen het verschil kan maken om hen te helpen aan een woning.

De tactisch geselecteerde fatbike-generatie makelaartjes die ‘zo ontzettend goed onze hele vakgroep vertegenwoordigen’, vertellen ieder op hun eigen manier dat ze toch nog even bij de verkopende makelaar informatie gaan proberen los te krijgen. Ze gaan bijvoorbeeld naar een richting of zelfs bedrag vragen van de biedingen die er liggen. ‘AND CUT…‘.

‘Zo’, denken de Radar-topjournalisten. ‘Hasjikidee, die staat’. Dit gaan we groots landelijk op 23 februari 2026 uitzenden en het land zal net zo geschokt zijn als toen Tim Hofman de aflevering uitzond over The Voice.‘

De presentatrice laat met trots de schimmige beelden zien en ergens insinueert ze dat het probleem van de oververhitte woningmarkt, het hele woningtekort en de nog steeds exploderende woningprijzen door de boze, stoute makelaars veroorzaakt worden.

Maar lieve Tros Radar, wat hebben jullie het volk nou voor nieuws verteld vanavond? Dat aankoopmakelaars informatie proberen los te peuteren bij verkoopmakelaars? Dat wisten we toch al lang? Dat is toch niks nieuws? Ja officieel is het een taboe ja, maar geloof mij de wanhopige huizenzoeker is echt niet zo achterlijk hoor.

Denk je dat door jullie vorige uitzending de aankoopmakelaar nu plotseling is gestopt met het vissen naar strategische informatie?

Ik zeg helemaal niet dat er niet veel verbetering is in de makelaardij en dat alles perfect loopt. Goede journalistiek kan enorm bijdragen aan het verbeteren van een branche. Maar wat ik vanavond heb gezien, was in één woord bagger. Kom op Radar, is this the best you can do?

Weet je wat, ik wil voorkomen dat ik over 2 jaar weer een uur van mijn leven vergooi door naar een inhoudsloze aflevering te kijken over mijn vak. Daarom ga ik jullie helpen. Echt oprecht. Ik heb een minicursus voor jullie geschreven met gouden tips, waarmee je de volgende keer bijna net zo’n baanbrekende aflevering kunt maken als onze volksheld Tim heeft gemaakt over The Voice. En trouwens, dan moet je wel opschieten, want misschien dat Tim Hofman het wel al eerder gaat maken (weten we tenminste zeker dat het wel goed is).

---

Verbetercursus journalistiek voor medewerkers van Tros Radar

Beste Tros Radar-journalist, spannend: in deze verkorte cursus gaan we je helpen om een echte Alberto Stegeman te worden en een baanbrekende aflevering te maken over oneerlijke biedpraktijken in de makelaardij. Ben je er klaar voor? Daar gaan we. Ga bij een volgende aflevering over makelaars de volgende onderzoeksvragen onderzoeken:

Tros Radar stelt dat het vissen naar informatie bij een verkopende makelaar niet mag. Tip voor de volgende aflevering: ga je eens verdiepen in de regels binnen de brancheverenigingen NVM en Vastgoed Nederland en ga concreet vragen: ‘Hebben jullie vastgelegd dat bij jullie aangesloten makelaars niet naar informatie mogen vissen bij de verkopende makelaar en zo ja, waar is dit vastgelegd/waar kan ik dat terugvinden?’ Ik ga je nog wat extra helpen. Hier heb je de erecode van de NVM met hier de bijlage van de erecode NVM. En hier heb je de beroeps- en gedragscode van Vastgoed Nederland. Ik zou zeggen, haal het even door ChatGPT heen met de vraag of een aankopende makelaar in overtreding is als hij/zij naar info vist bij een verkopende makelaar. Mijn ChatGPT zegt er dit over: Kort antwoord: nee, niet per se.
In de stukken die je stuurde staat geen expliciet verbod voor een aankoopmakelaar om te proberen info los te krijgen. Het verbod zit vooral aan de kant van de verkopend makelaar die niets mag delen.

In de laatste uitzending werd er door een makelaar gezegd dat bij 2 gelijke biedingen de verkopende makelaar zou kiezen voor het bod mét aankoopmakelaar. Ga eens onderzoeken waarom dat is. Ik help je nog een beetje verder op weg: zou het er misschien mee te maken kunnen hebben dat de kans op ontbinding of heronderhandeling of vertraging in het proces bij een koper die zich laat vertegenwoordigen door een vastgoedprofessional misschien kleiner is dan bij iemand die niet vertegenwoordigd is door een vastgoedprofessional? Misschien omdat een goede aankoopmakelaar een kandidaat koper al goed voorbereid op de aanwezige onderhoudsgebreken, het waarde niveau van recent verkochte vergelijkbare woningen, het vaart zetten achter aan bouwkundig keurder, concept koopakte nakijken, regelen van een taxateur, regelen van een notaris, helpen met het bouwdepot invullen voor de taxateur oplossen van problemen onderweg en ga zo maar door? Het is maar een idee hoor…

Ga eens met je verborgen camera het volgende doen. Start je eigen nep-makelaarskantoor en ga zelf proberen strategische informatie op het laatste moment binnen te harken bij die verkopende makelaar. Kijk, dan heb je iets op film waarbij je namelijk kunt aantonen dat dat een 1-op-1-schending is van de erecode dan wel beroeps- en gedragscode van de makelaar.

Zoek iemand van wie de bieding was geaccepteerd en die later toch nog is overboden. Zoek dan eens in bijzijn van die persoon uit wat de Nederlandse wet zegt over over biedingen na wilsovereenstemming en vraag eens bij de juridische dienst van de NVM én de juridische dienst van Vastgoed Nederland na hoe een verkopende makelaar dient te handelen als dat gebeurt. Spoiler alert: als je het antwoord hebt gevonden, dan betekent dit wel dat de kijker een hoop meer begrip gaat krijgen voor de verkopende makelaar, dus misschien moet je dit onderwerp wel weglaten, anders komen de makelaars er misschien te positief uit.

Zoek eens een ander slachtoffer van oneerlijke biedpraktijken die een woning is misgelopen doordat een verkopende makelaar heeft gelekt. Zoek eens uit wat die consument kan doen, welke procedures hij/zij kan volgen en hoe groot zijn/haar kans van slagen op gerechtigheid is. Dit is al eens een keer uitgezocht hoor, dus kijk anders maar even hier. En zoek dan ook eens op waarom er geen uitspraken zijn van de geschillencommissie over oneerlijke biedpraktijken bij makelaars. O wacht, dat is al een keer uitgezocht, kijk hier maar.

Lana (woordvoerster NVM) heeft zich uitstekend staande gehouden (chapeau Lana!), ook als het ging over de vragen over taxateurs. Maar nodig volgende keer even het NRVT uit in je uitzending als je het over taxateurs wil hebben. En vraag dan eens door hoe het NRVT als waakhond van de taxatiebranche toezicht houdt en handhaaft op taxateurs. Zorg wel voor wat extra geheugenopslag in camera’s, want het toezicht en de handhaving van het NRVT op haar taxateurs is gigantisch en ook uitstekend! Er is een zero-tolerancepolicy als het gaat om je als taxateur niet volgens het boekje handelen.

En knap gedaan hoor over de biedsystemen die nog niet waterdicht zijn. Tip: ga eens juridisch uitzoeken wat de Nederlandse wet voorschrijft over onderhandelingen en biedingen tot aan het moment van tekenen van de koopakte. De brancheverenigingen hebben hun leden verplicht gebruik te maken van een online biedsysteem met een biedlogboek. Maar wat nu als iemand na sluiting van de biedingen toch nog per e-mail of WhatsApp een bieding doet? Wat schrijft de Nederlandse wet dan voor over hoe je hiermee om moet gaan? En als je dit antwoord hebt gevonden, ga dan eens onderzoeken of het daadwerkelijk dé oplossing is voor ‘alle vriendjespolitiek’ als de NVM ook de ‘NTA’ ondertekent waarmee biedingen ook vóór de deadline niet meer zichtbaar zijn voor de eigenaar en verkopende makelaar. Zou het misschien zo kunnen zijn dat de Nederlandse wet voorschrijft dat in feite alles kan en alles mag zolang er geen koopakte is getekend, en zou het zo kunnen zijn dat biedlogboeken een consument na verkeerde informatie in de media (van bijvoorbeeld Tros Radar) ten onrechte een gevoel van veiligheid geven? Immers, als de consument straks denkt dat online biedsystemen door Tros Radar het beloofde land zijn, dan wordt deze huizenzoeker juist benadeeld als hij er niet op gewezen is dat alles en alles mag volgens de Nederlandse wet.

Kortom, genoeg input voor een leuke nieuwe en hopelijk dit keer boeiende uitzending van Tros Radar.

Succes, Alberto-Stegemannetjes in opleiding! En @Tim Hofman, als jij hier al mee aan de slag gaat: ook heel veel succes. Bel gerust, ik help graag mee met de uitzending om oprecht de makelaardij nog beter en eerlijker te maken voor iedereen.